محاسبه هزینه دادرسی

هزینه دادرسی چطور حساب می‌شود

در دعاوی مالی، هزینه دادرسی درصدی از بهای خواسته است و این درصد در مرحله بدوی پلکانی اعمال می‌شود: نرخ پایین‌تر روی بخش نخست خواسته و نرخ بالاتر فقط روی مازاد. به همین دلیل، بالا رفتن خواسته تمام هزینه را با نرخ بالاتر بازمحاسبه نمی‌کند.

خواسته ۵۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال: تا دویست میلیون ریال (۲۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال) با ۲٫۵٪ می‌شود ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، و مازاد بر دویست میلیون ریال (۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال) با ۳٫۵٪ می‌شود ۱۰٬۵۰۰٬۰۰۰ ریال؛ جمعاً ۱۵٬۵۰۰٬۰۰۰ ریال.

این مثال را همان تابعی تولید می‌کند که خودِ محاسبه‌گر بالای صفحه از آن استفاده می‌کند، بنابراین هیچ‌وقت با نتیجه ابزار اختلاف پیدا نمی‌کند.

محاسبه با حساب صحیح ریالی انجام می‌شود و نرخ‌ها کسر دقیق‌اند، نه عدد اعشاری؛ ۲٫۵٪ یعنی ۲۵ به ۱۰۰۰. مبلغ فقط یک بار و در پایان گرد می‌شود، پس نتیجه به شیوه تقسیم پله‌ها وابسته نیست.

مبنای هزینه در مراحل بعدی

در تجدیدنظرخواهی، واخواهی، فرجام، اعاده دادرسی و اعتراض ثالث، مبنای هزینه همان بخشی از حکم مالی است که نسبت به آن اعتراض می‌کنید. اگر فقط قسمتی از محکوم‌به را مورد اعتراض قرار داده‌اید، همان قسمت ملاک است، نه کل خواسته مرحله بدوی. ابزار برای هر مرحله همین را می‌پرسد.

رقم تجدیدنظر و فرجام از خودِ جدول بودجه می‌آید. برای واخواهی، اعاده دادرسی و اعتراض ثالث، جدول رقم جداگانه‌ای ندارد و مبنا بخشنامه یکنواخت‌سازی هزینه دادرسی است. این‌ها در داده‌های ابزار قاعده مستقل خودشان را دارند و منبعشان جداگانه ثبت و در نتیجه نمایش داده می‌شود؛ نه اینکه یک «نرخ عمومی مراحل بعدی» به همه تعمیم داده شود.

جایی که ابزار عدد نمی‌دهد

سه دسته هست که این ابزار برایشان رقم قطعی اعلام نمی‌کند، و در هر سه، نگفتن بهتر از حدس زدن است:

• دعاوی غیرمالی، تأمین دلیل و تأمین خواسته: تعرفه یک بازه است و نگاشت رسمیِ هر نوع دعوا به رقم مشخص در داده‌ها نیست. ابزار بازه را نشان می‌دهد و عددی از داخلش انتخاب نمی‌کند.
• خواسته نامعلوم هنگام ثبت: رقم ثابت پرداختی، هزینه اولیه ثبت است و نه هزینه نهایی پرونده. نتیجه با همین عنوان نمایش داده می‌شود.
• دعاوی مالی غیرمنقول و خلع ید: مبنای هزینه، ارزش معاملاتی ملک است و نه هر عددی که در دادخواست نوشته شود. ابزار به ارزش معاملاتی دسترسی ندارد، پس محاسبه عمومی انجام نمی‌دهد.

هزینه اجرای حکم از هزینه دادرسی جداست

نیم‌عشر اجرایی، هزینه مرحله اجرای حکم است، بر عهده محکومٌ‌علیه قرار دارد و هزینه دادرسی نیست. جمع کردن این دو زیر یک عنوان، هر دو عدد را بی‌معنا می‌کند؛ بنابراین در این صفحه بخش جداگانه‌ای دارد و هیچ‌جا با هزینه ثبت و رسیدگی جمع نمی‌شود.

اگر خواسته طلا، سکه یا ارز باشد

مبلغی که وارد می‌کنید باید ارزش ریالیِ مبنای قانونی خواسته باشد. این ابزار نرخ روز نمی‌گیرد و تبدیل انجام نمی‌دهد. اگر برای مطالبه مهریه سکه‌ای اقدام می‌کنید، ارزش به‌روز را می‌توانید با محاسبه مهریه به نرخ روز برآورد کنید و همان را وارد کنید.

در دعاوی مطالبه وجه، خسارت تأخیر تأدیه هم معمولاً بخشی از خواسته است و بر بهای خواسته اثر می‌گذارد؛ آن را می‌توانید با محاسبه خسارت تأخیر تأدیه برآورد کنید. برای دعوای حقوقی چک، مراحل و مدارک در دعوای حقوقی چک آمده است.

ارقام این صفحه تعرفه سال ۱۴۰۵ است و مبنای آن جدول شماره ۱۶ قانون بودجه سال ۱۴۰۵ کل کشور است. تعرفه‌ها هر سال با قانون بودجه بازنشر می‌شوند؛ پیش از اقدام، تعرفه سال جاری را بررسی کنید. این برآورد جایگزین اعلام رسمی دفتر خدمات الکترونیک قضایی نیست.