محاسبه مانده و بازخرید مرخصی
مرخصی استحقاقی به روز کاری، سقف ذخیره ۹ روز و مزد مرخصی استفادهنشده هنگام پایان کار.
دوره کار، مرخصی استفاده‌شده و مانده سال‌های قبل
مرخصی استحقاقی به روز کاری، سقف ذخیره ۹ روز از هر سال و مزد مرخصی استفادهنشده هنگام پایان کار.
مرخصی به روز کاری
ماده ۶۴ مرخصی سالانه را «یک ماه» شامل چهار روز جمعه می‌داند؛ در هفته شش‌روزه یعنی ۲۶ روز کاری. این تبدیل خوانش این ابزار است و در نتیجه اعلام میشود. برای شش ماه اول ۱۴۰۵ (۱۸۶ روز از ۳۶۵) مرخصی استحقاقی ≈ ۱۳٫۲۴۹۳ روز (دقیق: ۴۸۳۶/۳۶۵) است؛ ابزار آن را گرد نمی‌کند.
ذخیره ۹ روز و آنچه بیش از آن است
از مرخصی هر سال حداکثر ۹ روز ذخیره میشود (ماده ۶۶). کارگری با مزد روزانه ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال که در ۱۴۰۵ مرخصی نرفته و ۹ روز ذخیره از ۱۴۰۴ دارد، هنگام پایان کار در آخر سال ۲۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال مزد مرخصی دارد. اگر مانده ۱۴۰۴ دوازده روز باشد، همان مبلغ پرداخت‌شدنی است و ۳ روز مازاد جدا برای بررسی می‌آید؛ ابزار آن را بی‌صدا پرداخت یا حذف نمی‌کند.
مرخصی ساعتی، ماده ۷۳ و استعلاجی
مرخصی ساعتی از مرخصی سالانه کم میشود و هر ۷٫۳۳ ساعت یک روز است: با مزد روزانه ۷٬۳۳۰٬۰۰۰ ریال و ۲۲ ساعت مرخصی ساعتی، مزد مرخصی سال کامل ۱۶۸٬۵۸۰٬۰۰۰ ریال است. سه روز مرخصی ازدواج یا فوت بستگان (ماده ۷۳) و مرخصی استعلاجی (ماده ۷۴) کم نمی‌شود.
بازخرید فقط در پایان کار
ماده ۷۱ مزد مرخصی استفادهنشده را هنگام خاتمه قرارداد، بازنشستگی، ازکارافتادگی، تعطیلی کارگاه یا فوت مقرر کرده است. برای درخواست بازخرید در حین کار، پاسخ ابزار این است: «ماده ۷۱ پرداخت مزد مرخصی استفادهنشده را فقط هنگام خاتمه قرارداد (یا بازنشستگی، ازکارافتادگی، تعطیلی کارگاه و فوت) مقرر کرده است. در حین کار، حق به استفاده از مرخصی است و مبلغی قطعی برای بازخرید آن از قانون به‌دست نمی‌آید.»
مرخصی جدا از سنوات و عیدی است
مزد مرخصی یکی از اقلام پایان کار است. مزایای پایان کار (سنوات) و عیدی هر کدام قاعده و مبنای خود را دارند.
مبنای این صفحه مواد ۶۴ تا ۷۴ قانون کار و دادنامههای ۱۹۶۳ و ۱۹۶۴ (۱۳۹۹/۱۲/۱۹) و رأی ۸۶۱ (۱۳۸۷) هیئت عمومی دیوان عدالت اداری است. خروجی ابزار برآورد ناخالص است.
پرسش‌های متداول
پاسخ کوتاه به پرسش‌های پرتکرار درباره مرخصی کارگران
کارگر در سال چند روز مرخصی دارد؟
یک ماه در سال، شامل چهار جمعه (ماده ۶۴ قانون کار). در هفته شش‌روزه این یعنی ۲۶ روز کاری. برای کار سخت و زیان‌آور که رسماً طبقه‌بندی شده، پنج هفته است (ماده ۶۵) که ابزار آن را ۳۰ روز کاری حساب می‌کند. برای کمتر از یک سال، به نسبت روزهای کار.
چند روز مرخصی را می‌توان ذخیره کرد؟
حداکثر ۹ روز از مرخصی هر سال (ماده ۶۶). اگر مانده یک سال بیشتر از ۹ روز باشد، منبعی که روشن کند آن روزها هنگام پایان کار پرداخت می‌شوند یا نه در دست این ابزار نیست؛ ابزار آن‌ها را نه پرداخت می‌کند و نه حذف، بلکه جدا برای بررسی نشان میدهد.
میتوانم مرخصیام را در حین کار بازخرید کنم؟
قانون پرداخت مزد مرخصی استفادهنشده را فقط هنگام پایان کار مقرر کرده است: خاتمه قرارداد، بازنشستگی، ازکارافتادگی، تعطیلی کارگاه یا فوت (ماده ۷۱). در حین کار، حق شما استفاده از مرخصی است و ابزار برای بازخرید در این حالت رقمی نمیسازد.
مرخصی ساعتی چطور از مرخصی سالانه کم میشود؟
مرخصی ساعتی جزء مرخصی استحقاقی است (ماده ۷۰). ابزار هر ۷٫۳۳ ساعت را یک روز حساب می‌کند (۴۴ ساعت کار هفتگی بر شش روز). مرخصی ازدواج و فوت بستگان (ماده ۷۳) و مرخصی استعلاجی (ماده ۷۴) از مرخصی سالانه کم نمی‌شوند.
مزد هر روز مرخصی با چه مبلغی حساب میشود؟
با مزد یک روز کار. هیئت عمومی دیوان عدالت اداری در دادنامههای ۱۹۶۳ و ۱۹۶۴ (۱۳۹۹) گفته است که در بازخرید مرخصی همه دریافتیهای ایام کار، از جمله مزایای منوط به حضور مانند حق غذا، ملاک است. اینکه کمکهزینه مسکن و بن هم در آن باشد روشن نیست و ابزار برای آن دو رقم نشان میدهد.
مرخصی کارگر فوت‌شده به چه کسی پرداخت میشود؟
به وراث او (ماده ۷۱). مبلغ همان است که اگر کارگر کارش را تمام کرده بود به خود او پرداخت می‌شد.
ابزارهای مرتبط
فقط ابزارهایی که برای همین موضوع به کار می‌آیند.
- محاسبه سنوات و مزایای پایان کارهمان پایان کاری که مزد مرخصی را قابل پرداخت می‌کند، مزایای پایان کار را هم دارد؛ اما مبنای سنوات محدودتر است و مزایای منوط به حضور در آن نیست.
- محاسبه عیدی و پاداش کارگرانعیدی سال پایان کار به نسبت روزهای کار همان سال است و قلم جدایی از مزد مرخصی است؛ هر دو را برای یک دوره کار حساب کنید.